Resultaat voor je onderneming: Je draait omzet, je bankrekening lijkt oké, toch zegt je boekhouding iets anders. De ene keer staat er winst, de andere keer verlies.
Wat is dat resultaat precies, waarom wijkt het af van je cash en hoe lees je die resultatenrekening zonder boekhoudchinees? Als starter of solopreneur wil je vooral weten: doe ik het goed en wat kan ik verbeteren zonder uren te verdwalen in regels.
Ook voor studenten is dit een struikelblok. Je moet in de les of op het examen kunnen uitleggen wat het resultaat is, wat er wel en niet in zit en hoe je van omzet naar winst of verlies gaat. Deze blog is dus voor ondernemers én studenten die het resultaat voor ondernemingen eindelijk helder willen begrijpen.
In deze blog leg ik je het boekhoudkundig resultaat uit in klare taal. Je leert wat er wel en niet in zit, hoe je het leest, welke valkuilen er zijn en hoe je zelf slimme acties neemt die je resultaat versterken. Geen Excel, wel praktische tips die je meteen kunt toepassen op jouw cijfers of in je studie.
Oplossing in 5 praktische stappen
Stap 1: begrijp wat “resultaat” is
Het boekhoudkundig resultaat is de winst of het verlies van je onderneming over een bepaalde periode, vaak één jaar = het boekjaar. Het komt uit de resultatenrekening en volgt boekhoudregels. Die regels zorgen ervoor dat kosten en opbrengsten worden toegerekend aan het juiste jaar dat je afschrijvingen verwerkt op investeringen en dat je voorraad correct wordt meegeteld.
Belangrijk om te onthouden:
-
resultaat is niet hetzelfde als je banksaldo
-
resultaat gaat over opbrengsten min kosten volgens de regels
-
op basis van dit resultaat worden later je belastingen berekend na fiscale aanpassingen
Studententip: leer de volgorde en de logica. Als je weet dat afschrijvingen wel resultaat beïnvloeden maar geen cash zijn, kan je veel examenvragen sneller oplossen.
Stap 2: ken de vier trappen van resultaat
Je resultaat bouwt op in vier duidelijke stappen. Zie het als een trap die je van boven naar beneden afloopt.
1. Bedrijfsresultaat (EBIT)
Dit is de winst uit je kernactiviteit. Je start bij je omzet en trekt je operationele kosten af. Denk aan aankopen, diensten en diverse goederen, lonen, afschrijvingen en andere bedrijfskosten. Dit toont hoe gezond je core business is.
2. Financieel resultaat
Hier komen je rente-inkomsten en -kosten, bankkosten en eventuele koersverschillen. Dit staat los van je kernactiviteit maar beïnvloedt wel je totale resultaat.
3. Resultaat vóór belastingen
Dit is bedrijfsresultaat plus financieel resultaat (plus niet-recurrente resultaat). Zo zie je wat overblijft na je gewone activiteit en je financiële verrichtingen.
4. Resultaat voor en van het boekjaar (na belastingen)
Trek de belastingen af van stap 4. Wat overblijft is de winst of het verlies dat je onderaan je resultatenrekening ziet.
Extra noot: niet-recurrente of uitzonderlijke resultaat is een apart resultaat. En wordt ook bijgeteld bij het resultaat voor belastingen. Daardoor zie je duidelijk de oorsprong. Dat helpt om uitzonderingen niet te verwarren met je normale bedrijfswerking.
Studententip: op examens wordt vaak gevraagd om niet-recurrente posten te herkennen. Onthoud dat die niet bij je normale werking horen en apart moeten worden getoond. En vooral dat ze zelden voorkomen, vandaar uitzonderlijk.
Uitleg van CBN over het resultaat
Stap 3: weet wat wel en niet meetelt
Wat wel in je resultaat voor ondernemingen zit:
-
Opbrengsten: je verkoop, subsidies en diverse opbrengsten, soms ook toename van geproduceerde voorraden en eigen werk geactiveerd bij wie zelf producten of vaste activa maakt
-
Kosten: je aankopen, diensten en diverse goederen, lonen en sociale lasten, afschrijvingen, waardeverminderingen, voorzieningen, andere bedrijfskosten en financiële kosten
Wat niet in je resultaat zit:
-
BTW: dat is een doorstroompost. Betaal je btw aan leveranciers dan zet je die best apart op een btw-rekening. Ontvang je btw van klanten dan plaats je die ook apart. Btw verhoogt of verlaagt je winst niet. Voor details, lees mijn blog over BTW
-
Stortingen of onttrekkingen door jou als eigenaar en kapitaalwijzigingen: dat zijn balansbewegingen, geen opbrengst of kost
-
Aankoop van vaste activa zoals een laptop of machine: die zet je op de balans en boek je vervolgens jaarlijks af via afschrijvingen. De afschrijving is je kost, niet de aankoop zelf.
Studententip: maak een mini-tabel in je hoofd. Btw en kapitaalbewegingen horen op de balans, niet in het resultaat. Investeringen gaan naar de balans, afschrijvingen naar de kosten.
Stap 4: lees snel je resultatenrekening
Gebruik een vast ritme. Zo zie je sneller waar winst of verlies ontstaat.
1. Netto-omzet: start bij je verkoop (bruto-omzet) en trek toegekende kortingen af.
2. Operationele kosten: bekijk de blokken aankopen, diensten, lonen, afschrijvingen en andere bedrijfskosten. Het verschil met je netto-omzet is je bedrijfsresultaat.
3. Financieel: tel er financiële opbrengsten bij en trek financiële kosten af.
4. Niet-Recurrent: tel er niet-recurrente opbrengsten bij en trek niet-recurrente kosten af.
5. Belastingen: trek ten slotte de belastingen af. Het saldo is je resultaat voor het boekjaar. Zie CBN-advies 2018/14 – Belastingen
Mini-tip die vaak misloopt:
-
Wijziging geproduceerde voorraden is een opbrengst bij wie zelf produceert
-
Wijziging handelsvoorraden corrigeert je aankoopkost bij handelaars
Het verschil wegzetten aan de verkeerde kant vertekent je resultaat.
Studententip: als je een korte casus krijgt, reken dan in dit ritme. Eerst omzet, dan kostenblokken, dan financieel, dan belastingen. Schrijf er de tussenresultaten bij, zo maak je minder fouten.
Stap 5: koppel resultaat aan cash en stuur gericht bij
Resultaat en cash zijn twee verschillende brillen. Enkele vuistregels:
-
Afschrijvingen verlagen je resultaat maar kosten geen cash in het jaar zelf
-
Voorraadopbouw kan je resultaat tijdelijk optillen terwijl ze wél cash vreet
-
Openstaande klanten leveren winst in je boekhouding, maar het geld staat nog niet op je rekening
-
Openstaande leveranciers zijn omgekeerd: de kost is geboekt, het geld is nog niet weggegaan
Stuur bij met drie simpele gewoontes:
1. Volg maandelijks je bedrijfsresultaat op
2. Kijk elk maand/kwartaal naar je klantenlijst en leverancierslijst en zet herinneringen of betaalplannen klaar
3. Plan je investeringen en kies afschrijvingsduur die past bij de levensduur, niet te kort en niet te lang
Studententip: weet dat “resultaat ≠ cash” een klassieker is. Als je dat zinnetje onthoudt, kan je veel theorievragen logisch plaatsen.
Voorbeeld
Stel, Sara start een kleine webshop in duurzame interieurspullen. In haar eerste jaar draait ze 240.000 euro omzet. Ze geeft 6.000 euro kortingen. Haar netto-omzet is dus 234.000 euro. Ze kocht voor 120.000 euro handelsgoederen in, maar haar eindvoorraad ligt 4.000 euro hoger dan de beginvoorraad. Dat betekent dat een stukje van die aankopen nog in de rekken ligt en niet als kost naar het resultaat moet. Haar diensten en diverse goederen bedragen 45.000 euro, de lonen 40.000 euro en de afschrijvingen 8.000 euro.
Zo bereken je Sara’s bedrijfsresultaat:
-
netto-omzet 234.000
-
min operationele kosten: 120.000 aankopen
-
corrigeer met +4.000 door de voorraadstijging
-
min 45.000 diensten
-
min 40.000 lonen
-
min 8.000 afschrijvingen
Het saldo komt uit op 25.000 euro bedrijfsresultaat. Sara betaalt daarnaast 2.200 euro aan bankkosten en rente. Dan is het resultaat vóór belastingen 22.800 euro. Na 5.700 euro (25% op 22.800) aan belastingen houdt ze 17.100 euro winst over.
Toch voelt Sara op haar rekening minder ruimte. Waarom? Ze heeft een stevige voorraad opgebouwd. In resultaat lijkt dat gunstig, want een deel van de kost wordt doorgeschoven, maar in cash ligt dat geld vast in dozen. Ze heeft ook openstaande klanten die tegen het jaareinde nog niet betaald hebben.
Wat leert Sara hieruit?
-
haar kernactiviteit rendeert, want het bedrijfsresultaat is positief
-
ze kan cash vrijmaken door klanten sneller te laten betalen en door voorraadrotatie te verhogen
-
ze volgt voortaan maandelijks haar marge, klantenbetalingen en voorraad op om verrassingen te voorkomen
Een tweede situatie kort: Tom is een meubelmaker met een atelier. Naast verkoop boekt hij ook geproduceerde voorraden en eigen werk geactiveerd, omdat hij zelf stukken maakt en soms machines voor eigen gebruik bouwt. Hierdoor verschijnen er extra opbrengsten in zijn resultatenrekening, al gaat het niet om verkoop aan klanten. Zijn bedrijfsresultaat stijgt daardoor, maar ook hier moet hij scherp blijven op cash, want materialen en arbeid zijn te betalen.
Studententip bij de voorbeelden: herken de plaats van voorraad en afschrijvingen. Als je die twee begrijpt, valt het rekensommetje vanzelf op zijn plaats.
Veelgemaakte fouten die je makkelijk voorkomt
-
BTW verwarren met resultaat: btw hoort niet thuis in je winst of verlies
-
Voorraadregels door elkaar: productiebedrijf boekt geproduceerde voorraad als opbrengst, handel corrigeert de aankoopkost met handelsvoorraad
-
Afschrijvingen vergeten of verkeerd inschatten: kies een termijn die past bij de werkelijke levensduur
-
Niet-recurrente posten niet apart tonen: uitzonderlijke boetes, schade of eenmalige subsidies maak je duidelijk zichtbaar, zo toon je duidelijke de éénmalige uitschieters.
-
Machting principe: boek omzet en kosten in het juiste boekjaar. Ook al heb je deze nog niet ontvangen of betaald.
Call-to-action
Ben je starter of solopreneur en wil je dit rustig doornemen met jouw cijfers naast je? Of ben je student die het resultaat voor bedrijven wil snappen voor je volgend examen?
-
Boek een bijles waarin ik je het resultaat voor ondernemingen stap voor stap uitleg en vertaal naar acties die naar examenklare inzichten.
- Of lees verder op mijn ondernemersblog voor duidelijke handleidingen over boekhouden zonder vakjargon die ook studenten vooruit helpen.
Ondernemende groetjes
Sandrina